Kripto Güvenliği
Güvenme, doğrula. Polkadot'un da $WUD'un da yolu bu. Bu alanda çok fazla insan birikimini dolandırıcılara kaptırıyor ve neredeyse her kayıp aynı birkaç kalıba uyuyor. İlk gün birinin bize söylemesini istediğimiz her şey burada. Kriptodaki her site, uygulama ve kişi için geçerli, biz dahil.
Güncelleme:En önemli tek kural
Kurtarma ifaden (seed phrase ya da gizli ifade de denir) cüzdanının ana anahtarıdır. Ona sahip olan herkes, her yerden, her an her şeyini alabilir ve bu kimse tarafından geri alınamaz.
- Asla bir siteye, forma, sohbete ya da e-postaya yazma. Tek yeri cüzdan uygulamandır, ya da internete bağlı olmayan bir kağıt.
- Asla kimseyle paylaşma. Destek ekibiyle de, bir proje ekibiyle de, cüzdan şirketiyle de, arkadaşınla da, sana airdrop ya da yardım teklif edenle de.
- Biri onu senden istiyorsa, seni soymaya çalışıyordur. İstisnası yok. Gerçek ekipler, gerçek cüzdanlar ve gerçek destek ona asla ihtiyaç duymaz.
Bağlanmak, imzalamak ve onaylamak
Siteler cüzdanından birbirinden çok farklı üç şey isteyebilir. Hangisinin hangisi olduğunu bilmek, güvende kalmanın büyük kısmı.
| İstek | Ne yapar | Neyi kontrol et |
|---|---|---|
| Bağlan (Connect) | Sitenin bakiyeni gösterebilmesi için herkese açık adresini paylaşır. Hiçbir şeyi hareket ettiremez. | Gitmek istediğin sitenin gerçek adresinde olduğunu. |
| Mesaj imzala | Adresin sahibi olduğunu kanıtlar, örneğin giriş yapmak için. Polkadot cüzdanlarında ücretsizdir ve para hareket ettiremez. | Metin mantıklı mı. Ethereum cüzdanlarında permit adlı her şeye dikkat et, harcama izni verebilir. |
| İşlem onayla | Gerçekten bir şey yapar: gönderir, takas eder, satın alır, yakar ya da bir ayarı değiştirir. Paranı hareket ettirebilen tek istek bu. | Ne gönderiliyor, ne kadar ve nereye. Tıkladığınla uyuşmuyorsa reddet. |
| Harcama onayı (Ethereum) | Bir kontratın token'larını daha sonra almasına izin verir, çoğu zaman sınırsız miktarda. Cüzdan drainer'larının en sevdiği numara. | Sadece güvendiğin uygulamalara, sadece gereken miktar kadar ver. Eskileri revoke.cash'ten kaldır. |
Bir isteği reddetmek her zaman ücretsiz ve her zaman güvenli. Emin değilsen reddet ve resmi bir topluluk kanalında sor.
Cüzdan drainer'ları nasıl çalışır
Bir drainer cüzdanını kıramaz. Kapıyı senin açmanı sağlamak zorunda. En sık kullandıkları yollar:
- Taklit siteler: bir harfi değişmiş ya da uzantısı farklı adresler. Reklamlarda, arama sonuçlarında ya da yanıtlardaki linklerde karşına çıkar.
- Sahte airdrop ve çekilişler: cüzdanını bağlayıp "claim" etmeni ister, sonra token'larını başka yere gönderen bir işlem gösterir.
- Sahte destek: herkese açık bir yerde soru sorduktan sonra sana önce kendisi yazar, sonra cüzdanını "doğrulamanı", "senkronize etmeni" ya da "onaylamanı" ister.
- Sahte uygulama ve eklentiler: gerçek cüzdanlardan kopyalanıp uygulama mağazalarına yüklenir ya da reklamlarla tanıtılır.
- Hacklenen hesaplar ve siteler: gerçek bir projenin sosyal medya hesabı ya da sitesi ele geçirilir ve tuzak paylaşmaya başlar.
Hepsi aynı şekilde biter: okumadığın bir şeyi onaylarsın ya da kurtarma ifadeni yazmaman gereken bir yere yazarsın. Her isteği oku, ifadeni çevrimdışı tut; bunların neredeyse hepsi boşa çıkar.
Linkleri VirusTotal ile kontrol et
Beklemediğin bir linki açmadan ya da bir siteye ilk kez bağlanmadan önce, onu virustotal.com'da ücretsiz kontrol edebilirsin. Site, onlarca güvenlik şirketine bu adresi tehlikeli olarak bilip bilmediklerini sorar.
- Linki kopyala. Henüz açma.
- virustotal.com'a git, URL'yi seç, linki yapıştır ve aramaya bas.
- Sonuca bak. Tek bir kırmızı işaret bile varsa açma. Sonuç eskiyse yeni bir kontrol için Reanalyze'a tıkla.
Canlı bir rapor böyle görünür, bu site için: VirusTotal'da gavunwud.com. Reanalyze'a tıkla, istediğin zaman tüm firmalardan taze bir sonuç al.
Temiz bir sonuç işe yarar ama garanti değildir. Yepyeni dolandırıcı siteler ilk saatlerde ya da günlerde çoğu zaman temiz görünür. Bunu birkaç kontrolden biri olarak kullan ve cüzdan bağladığın her site için alışkanlık haline getir.
Bir şeyi onaylamadan önce kontrol listen
- Adres birebir doğru mu? Cüzdanla kullandığın siteler için mesajlardaki ya da reklamlardaki linkler yerine yer imi kullan.
- Bu işlemi sen mi başlattın? Beklemediğin bir istek çıkarsa reddet.
- Cüzdan, yapmak istediğin şeyi mi gösteriyor? Aynı token, aynı miktar, aynı hedef.
- Biri seni acele ettiriyor mu? "Sadece 10 dakika kaldı" ve "cüzdanın kilitlenecek" baskı taktikleridir. Gerçek projeler sana zaman tanır.
- Biri kurtarma ifadeni mi istiyor? Dur. Bu her seferinde dolandırıcılıktır.
Kendini güvenli kur
- İki cüzdan kullan. Siteler, oyunlar ve yeni uygulamalar için az bakiyeli bir harcama cüzdanı, bir de hiçbir yere bağlanmayan bir birikim cüzdanı.
- Donanım cüzdanı düşün. Ledger anahtarlarını cihazda tutar ve her işlemi kendi ekranında gösterir; kötü bir site sen görmeden hiçbir şey imzalayamaz. Polkadot'ta Talisman, SubWallet, Nova Wallet ya da Polkadot.js üzerinden kullanabilirsin.
- Cüzdanları sadece resmi sitelerinden ya da uygulama mağazalarından indir. Kurmadan önce yayıncı adını kontrol et.
- E-posta ve borsa hesaplarını SMS ile değil, bir doğrulama uygulaması ya da güvenlik anahtarıyla koru.
Bir şeyler ters giderse
- Kurtarma ifaden açığa çıktıysa: hemen yeni bir ifadeyle yepyeni bir cüzdan oluştur ve kalan her şeyi oraya taşı. Eski cüzdana bir daha asla güvenilemez.
- Ethereum'da harcama onayı verdiysen: onayı en kısa sürede revoke.cash'ten kaldır.
- "Kurtarma" hizmetlerine dikkat. Ücret karşılığında çalınan kriptoyu geri getirmeyi vaat edenler neredeyse her zaman ikinci bir dolandırıcılık peşindedir.
- Topluluğa haber ver. Bir dolandırıcı linki ya da sahte hesabı hızlıca bildirmek, sıradaki kişiyi korur.
gavunwud.com nasıl çalışır
Aynı kurallar bizim için de geçerli. gavunwud.com asla kurtarma ifadeni ya da anahtarlarını istemez, token'larını harcamak için asla süresiz ve sınırsız izin istemez. Mesaj imzaları sadece bir adresin sahibi olduğunu kanıtlamak için kullanılır. İşlemler sadece sen bir şey seçtiğinde olur ve cüzdanın her birini onaylamadan önce gösterir. Yine de bizim sözümüze güvenme: doğrula. Detaylar koşullarımızda.
Resmi linklerimiz: gavunwud.com, x.com/gavunwud, t.me/gavunwud ve Discord sunucumuz. Biz olduğunu iddia eden bir şey bu listede yoksa, sahte kabul et.
Sık sorulanlar
Cüzdanımı bir siteye bağlamak güvenli mi?
Bağlanmak sadece herkese açık adresini paylaşır, tek başına paranı hareket ettiremez. Risk sonra gelir: okumadığın bir işlemi ya da harcama iznini onaylarsan. Sadece güvendiğin sitelere bağlan, adresi kontrol et ve onaylamadan önce her isteği oku.
Sadece adresimle biri kriptomu çalabilir mi?
Hayır. Adresin zaten herkese açık, tıpkı bir hesap numarası gibi. Paranı hareket ettirmek için birinin kurtarma ifadene ya da özel anahtarına sahip olması, ya da senin bir işlemi kendi elinle onaylaman gerekir.
Kurtarma ifademi paylaştıysam ne yapmalıyım?
Hemen harekete geç. Yeni bir kurtarma ifadesiyle yeni bir cüzdan oluştur ve kalan her şeyi oraya taşı. Eski cüzdanı sonsuza dek ele geçirilmiş say ve çalınan parayı geri getirmeyi teklif eden hiç kimseye para ödeme.
VirusTotal'da temiz sonuç, sitenin güvenli olduğu anlamına mı gelir?
Sorduğu güvenlik şirketlerinden hiçbirinin adresi henüz işaretlemediği anlamına gelir. Faydalı, ama yeni dolandırıcı siteler ilk başta temiz görünebilir. Bunu adresi kontrol etmek, her cüzdan isteğini okumak ve kurtarma ifadeni asla paylaşmamakla birlikte kullan.